Je hypotheek is bijna afgelost en toch staat er in de aangifte inkomstenbelasting een bedrag bij je woning. Bij een eigenwoningforfait dat hoger is dan je aftrekbare woningkosten kun je meestal de Hillen-aftrek krijgen, maar die compenseert in 2026 niet langer het hele verschil.

Een kleine hypotheek kan nog steeds tot een belastbaar woningbedrag leiden
- Voorwaarde: het eigenwoningforfait is hoger dan de aftrekbare kosten voor de eigen woning.
- In 2026: 71,867% van dat positieve verschil valt onder de aftrek voor geen of geringe eigenwoningschuld.
- Restbedrag: het niet-gecompenseerde deel wordt bij je inkomen uit werk en woning geteld.
- Controle: vooruit- of achterafbetaalde rente en een lening bij je werkgever kunnen de uitkomst veranderen.
De aftrek geldt zodra je woningforfait hoger is dan je aftrekbare kosten
Een volledig afgeloste hypotheek betekent niet automatisch dat je woning fiscaal buiten beeld blijft. Het eigenwoningforfait telt mee als inkomen in box 1; de Hillen-aftrek kan een deel daarvan compenseren wanneer je aftrekbare kosten lager zijn.
De wettelijke regeling staat in artikel 3.123a van de Wet inkomstenbelasting 2001. De uitkomst hangt dus niet simpelweg af van de hoogte van je hypotheek, maar van het saldo tussen het forfait en de kosten die voor je eigen woning aftrekbaar zijn.
Ik vind het verstandig om het forfait en de aftrekbare kosten als twee aparte regels te bekijken. Een geringe restschuld kan immers nog rente opleveren, terwijl kosten of inkomsten rond de woning het saldo verder kunnen beïnvloeden.
In 2026 blijft een deel van het verschil belast
De afbouw van de Hillen-aftrek is versneld. Voor 2026 is het aftrekpercentage 71,867% van het positieve verschil tussen het eigenwoningforfait en de aftrekbare woningkosten; de rest wordt bij je inkomen uit werk en woning opgeteld. De Belastingdienst vermeldt dat de regeling vanaf 2041 vervalt.
Rekenvoorbeeld: bedraagt het forfait € 1.200 en zijn de aftrekbare kosten € 1.000, dan is het verschil € 200. De aftrek komt in dit voorbeeld uit op € 144, terwijl € 56 bij je inkomen wordt geteld. Dat bedrag is geen belastingaanslag op zichzelf; de uiteindelijke belasting hangt af van je totale aangifte en persoonlijke situatie.
Vooruitbetaalde rente kan de uitkomst van een jaar veranderen
Een aangifte kan onverwacht afwijken wanneer rente of kosten niet zijn betaald in het jaar waarop ze betrekking hebben. De Belastingdienst kan bepaalde vooruit- of achterafbetaalde bedragen aan een ander jaar toerekenen. Daardoor kunnen de aftrekbare kosten voor dat jaar hoger zijn en kan de Hillen-aftrek kleiner worden of vervallen.
Ook een lening van je werkgever verdient extra controle: volgens de Belastingdienst kan zo’n lening gevolgen hebben voor het recht op de aftrek. Heb je meerdere eigen woningen, dan worden de inkomsten en uitgaven daarvan voor deze regeling samen bekeken.
| Situatie in je aangifte | Mogelijke oorzaak of gevolg | Wat kun je doen? |
|---|---|---|
| Het forfait is hoger dan de aftrekbare kosten | Er kan recht bestaan op de Hillen-aftrek; een deel van het verschil blijft in 2026 belast. | Controleer het woningforfait en de aftrekbare kosten afzonderlijk. |
| De aftrek is lager dan verwacht | Rente of kosten kunnen aan een ander jaar worden toegerekend, of er speelt een werkgeverslening. | Controleer de betaaldata en de leninggegevens in de aangifte. |
| Je bezit meer dan één eigen woning | De inkomsten en uitgaven kunnen voor de regeling gezamenlijk meetellen. | Neem de gegevens van alle betrokken woningen mee in de controle. |
| Je inkomen uit werk en woning ligt boven de hoogste-schijfgrens | De tariefsaanpassing voor de aftrek eigen woning kan samenlopen met de Hillen-regeling. | Controleer de berekening in de aangifte en vraag zo nodig advies aan een belastingadviseur. |
De aangifte berekent de aftrek, maar controleer de gegevens erachter
Bij een online aangifte wordt de aftrek doorgaans verwerkt op basis van de ingevulde gegevens. Kijk daarom niet alleen naar het eindbedrag: controleer ook of het juiste eigenwoningforfait, de aftrekbare kosten en eventuele rentegegevens zijn opgenomen.
Is er iets onjuist of ontbreekt er informatie, vergelijk de aangifte dan met je WOZ-beschikking, jaaroverzicht van de geldverstrekker en bewijs van betaalde kosten. Klopt de berekening daarna nog steeds niet, vraag dan hulp aan de Belastingdienst of een belastingadviseur voordat je conclusies trekt uit alleen het saldo.
Deze uitleg is algemene informatie en vervangt geen persoonlijk belastingadvies. Laat bij twijfel over een werkgeverslening, meerdere woningen of de toerekening van rente je aangifte beoordelen door een belastingadviseur.
Een afgeloste hypotheek maakt het woningforfait niet nul
De praktische kern is eenvoudig: een hypotheek van nul kan samengaan met een belastbaar bedrag uit de eigen woning. De Hillen-aftrek beperkt dat bedrag, maar laat in 2026 een deel van het verschil staan.
Controleer dus eerst of het forfait hoger is dan de aftrekbare kosten en kijk daarna of bijzondere betalingen of leningen de berekening beïnvloeden. Zo voorkom je dat “hypotheekvrij” ten onrechte wordt gelezen als “geen belastingeffect”.