Je koopt een huis alleen, of je partner trekt in bij een woning die al op jouw naam staat. Een geregistreerd partnerschap maakt het huis niet automatisch altijd van jullie samen: vooral het moment van aankoop en eventuele partnerschapsvoorwaarden bepalen hoe het zit.
De tenaamstelling vertelt niet het hele verhaal
- Al eigenaar vóór het partnerschap: bij een partnerschap vanaf 1 januari 2018 blijft de woning in beginsel privé.
- Gekocht tijdens het partnerschap: zonder partnerschapsvoorwaarden kan de woning in de beperkte gemeenschap vallen, ook als één naam op de akte staat.
- Partnerschap vóór 2018: vaak geldt de toenmalige algehele gemeenschap van goederen.
- Hypotheek en eigendom: het zijn aparte zaken; wie de lening betaalt, wordt daardoor niet vanzelf mede-eigenaar.
Een huis op één naam kan privé zijn, maar niet in elke situatie
De datum op de koop- en leveringsakte is een goed beginpunt. Was de woning al van één partner vóór een geregistreerd partnerschap dat op of na 1 januari 2018 is aangegaan, dan blijft die woning doorgaans privé. Bezittingen die tijdens het partnerschap worden verkregen, vallen zonder afwijkende voorwaarden juist in beginsel in de beperkte gemeenschap van goederen, zoals de Rijksoverheid uitlegt.
De veelgemaakte denkfout is dat één naam in het Kadaster automatisch betekent dat het huis in alle opzichten alleen van die persoon is. Bij een aankoop tijdens het partnerschap kan het huwelijksvermogensrecht anders uitpakken dan de tenaamstelling doet vermoeden. Ik vind het daarom riskant om alleen naar de eigendomsakte te kijken; controleer ook wanneer de woning is verkregen en welke voorwaarden gelden.
De datum van aankoop bepaalt vaak de eerste stap
Een woning die al vóór het partnerschap privébezit was, is juridisch een ander geval dan een huis dat jullie tijdens het partnerschap kopen. Bij de eerste situatie staat de bestaande eigendom voorop; bij de tweede kan de wettelijke gemeenschap een rol spelen. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie beschrijft dat sinds 1 januari 2018 de beperkte gemeenschap geldt voor partnerschappen zonder voorwaarden.
| Situatie | Mogelijk gevolg | Wat kun je doen? |
|---|---|---|
| De woning was al van één partner vóór een partnerschap vanaf 2018 | De woning blijft doorgaans privébezit. | Bewaar de leveringsakte en bewijsstukken van eventuele latere investeringen. |
| De woning wordt tijdens het partnerschap gekocht en er zijn geen voorwaarden | De woning kan in de beperkte gemeenschap vallen, ook bij één naam op de akte. | Laat de notaris de eigendomsakte en het toepasselijke vermogensregime samen beoordelen. |
| Het partnerschap is vóór 1 januari 2018 aangegaan zonder voorwaarden | De oude algehele gemeenschap kan van toepassing zijn. | Vraag de notaris om te beoordelen welk regime bij de datum en omstandigheden hoort. |
| Er zijn partnerschapsvoorwaarden | De daarin opgenomen afspraken kunnen de wettelijke uitkomst wijzigen. | Lees de volledige akte, inclusief bepalingen over woning, schulden en vergoedingen. |
Dit zijn uitgangspunten, geen oordeel over een individueel dossier. Bij erfenissen, schenkingen, oude partnerschapsvoorwaarden of een aankoop met privévermogen kunnen uitzonderingen en vergoedingsrechten meespelen.
Hypotheek betalen maakt je niet vanzelf mede-eigenaar
Stel: één partner bezat de woning al voordat het partnerschap begon. De ander betaalt daarna mee aan de maandlasten of een verbouwing. Die betaling zet de naam van de betalende partner niet vanzelf op de eigendomsakte. Wel kan de bijdrage aanleiding geven tot een onderlinge aanspraak, afhankelijk van de afspraken, de bestemming van het geld en het bewijs daarvan.
Ook de hypotheekschuld en het eigendom moet je uit elkaar houden. Een geldverstrekker kan verlangen dat beide partners meetekenen of aansprakelijk zijn, terwijl slechts één persoon als eigenaar staat geregistreerd. Vraag de bank dus afzonderlijk wie schuldenaar wordt en laat afspraken over bijdragen, onderhoud en een eventuele vergoeding schriftelijk vastleggen.
Bij uit elkaar gaan heb je akten en betaalbewijzen nodig
Als jullie uit elkaar gaan, kan een verschil ontstaan tussen wat de ene partner denkt te hebben betaald en wat juridisch is vastgelegd. Verzamel dan eerst de leveringsakte, hypotheekakte, partnerschapsvoorwaarden, bankafschriften en facturen van verbouwingen. Daarmee kan een notaris of advocaat beoordelen of de woning privébezit is, in de gemeenschap valt of dat er een mogelijke vergoedingsvordering bestaat.
Komt er geen gezamenlijke afspraak over de woning of de verdeling, vraag dan juridisch advies over de vervolgstap en de bevoegde rechter. Verkoop, overname en ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid zijn bovendien verschillende zaken: een afspraak tussen partners haalt een naam niet automatisch van de hypotheek. Laat de eigendom en de lening dus elk apart afwikkelen.
Laat vóór een handtekening drie documenten naast elkaar leggen
Bij twijfel kun je de zaak praktisch aanpakken: leg de leveringsakte naast de datum van het partnerschap en de eventuele partnerschapsvoorwaarden. Voeg de hypotheekakte en bewijs van eigen inbreng toe als één partner meer geld heeft betaald. Zo voorkom je dat een ogenschijnlijk simpele tenaamstelling later een discussie wordt over eigendom, schuld en terugbetaling.
Dit artikel geeft algemene informatie over Nederlands recht en vervangt geen persoonlijk juridisch advies. Laat een notaris of advocaat de documenten beoordelen voordat je een woning koopt, voorwaarden wijzigt of afspraken over een relatiebreuk vastlegt.